Dlaczego aktualne brzmienie przepisu jest ważniejsze niż odpowiedź modelu AI

Model może znać przepis w dawnej wersji. Zobacz, jak sprawdzać aktualne brzmienie prawa w źródłach i jak wykorzystać OLA do researchu.

Artykuł tematycznyResearch, źródła i aktualność prawaok. 3 min czytaniaPiotr Kantorowski, radca prawny

Model może poprawnie objaśnić treść przepisu, która w analizowanej dacie już nie obowiązuje. Dlatego przy researchu trzeba znać tekst aktu, jego wersję i datę, na którą prowadzona jest analiza.

Prawo jest wersjonowane, nawet jeśli nie wygląda jak kod

Ustawa ma tekst ogłoszony, kolejne nowelizacje, czasem tekst jednolity lub ujednolicony, przepisy przejściowe i różne daty wejścia w życie poszczególnych zmian. W prawie UE dochodzą kolejne wersje skonsolidowane. Odpowiedź bez ustalenia właściwej wersji aktu może być poprawna językowo, a błędna prawnie.

ISAP i EUR-Lex pokazują coś, czego model nie powinien zgadywać

ISAP podaje m.in. status aktu, dane publikacyjne oraz dostępne teksty. Sam serwis zaznacza przy tym, że nie jest źródłem prawa, a jego teksty ujednolicone mają charakter informacyjny i pomocniczy. EUR-Lex pozwala przeglądać kolejne skonsolidowane wersje aktów UE i wybrać wersję obowiązującą w danym czasie.

Najczęstsze błędy przy pytaniu AI o przepis

Jak wykorzystać OLA do pracy z aktualnym prawem

  1. Zaczynasz od określenia, czy pytasz o stan obecny czy historyczny.
  2. OLA wykorzystujesz do pobrania przepisu lub źródła zamiast proszenia modelu o odtworzenie treści z pamięci.
  3. Sprawdzasz status aktu, daty wejścia w życie oraz ewentualne przepisy przejściowe.
  4. Dopiero na zweryfikowanym tekście prosisz model o analizę, porównanie lub zastosowanie przepisu do stanu faktycznego.
  5. Przy ważnym wniosku zachowujesz link lub oznaczenie źródła, aby można było odtworzyć podstawę analizy.
Narzędzia LexPilot w tym scenariuszu
OLA – dostęp do źródeł prawa i narzędzi weryfikacyjnych; OLA Plus – dodatkowo monitoring zmian legislacyjnych; LexPilot – możliwość korzystania z przepisów i źródeł bezpośrednio podczas pracy nad dokumentem w Wordzie.

Data przepisu jest częścią odpowiedzi

Weryfikacja przepisu nie jest czynnością mechaniczną wyłącznie dla początkującego prawnika. Przy szybko zmieniających się regulacjach – choćby AI, e-commerce, podatkach czy prawie pracy – ustalenie daty i wersji aktu powinno być jednym z pierwszych kroków analizy. AI może go przyspieszyć, ale nie może go pominąć.

Odpowiedź bez źródła trudniej sprawdzić

Jeżeli system prawny ma być użyteczny zawodowo, rezultat powinien pozwalać szybko przejść do przepisu i sprawdzić go samodzielnie. To zmienia sposób pracy: model nie pełni roli wyroczni, lecz warstwy analitycznej nad źródłem, którego treść można zweryfikować.

Źródła i materiały

Uwaga: tekst ma charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowi porady prawnej ani rekomendacji dotyczącej konkretnego przypadku. Przy wdrażaniu narzędzi AI i LegalTech należy uwzględnić specyfikę organizacji, obowiązki zawodowe, ochronę danych oraz warunki korzystania z wybranych usług.

Narzędzia LexPilot, o których mowa w tekście

Wdrożenie w Twojej kancelarii

Artykuł opisuje sposób pracy. Pakiety wdrożeniowe LexPilot dokładają do narzędzia ankietę o Waszym obiegu dokumentów, raport zasad korzystania, checklistę i wsparcie przy uruchomieniu.

Czytaj dalej

← Wszystkie artykułyStrona główna LexPilot